نقد کتاب روش شناسی علوم سیاسی
209 بازدید
نحوه تهیه : فردی
تعداد شرکت کننده : 0

در ابتدای این جلسه دکتر حقیقت با اشاره به تاریخچه تدوین این کتاب، گفت: حدود 11 پیش بعد از مطالعه منابع مختلف و مصاحبه با اساتید مختلف، جواب کافی برای سوالات روش شناختی خود نیافتم لذا تصمیم بر تدوین کتابی که روش های گوناگون   روش شناسی را در برداشته باشد، گرفتم. وي گفت: اين كتاب بسيار مغلق مي باشد و حتما بايد با استاد تدريس شود، ضمن آنكه من در اين كتاب به دنبال نوآوري روش شناسي نبودم چرا كه نياز جامعه علمي به جمع آوري كارهاي انجام شده بود، لذا من كارهاي انجام شده به زبان انگليسي، عربي و فارسي را جمع آوري و در كتاب تلخيص كردم. نكته ديگر آنكه كتاب يك محور و مبنا دارد كه كثرت گرايي روش شناختي مي باشد يعني اينكه هيچكدام از روش ها به تنهايي كامل نيستند و از طرف ديگر هيچ روشي نيست كه فايده اي نداشته باشد و بايد هر موضوعي را با روش خاص خودش بررسي شود.

در ادامه جلسه دكتر بهروز لك با بيان اينكه متاسفانه هنوز بحث هاي روش شناختي توجه كافي به آن نشده است، گفت: هرچند دكتر حقيقت دغدغه خودشان را جمع آوري مباحث روش شناختي دانستند ولي لازم است كه مبنا و فلسفه اين روش ها را بررسي كنيم. انتظار ما از اين كتاب اين بوده است كه موضع خودش را در قبال اين روش ها بيان كنند چرا كه مولف كتاب هم از تحصيلات ديني و هم دانشگاهي برخوردارند. وي افزود: روش را فارغ از مبناي نظري و معرفتي آن روش نمي توان داوري كرد. از ديگر نقدهاي وارده بر اين كتاب اين است كه روش انديشيدن سياسي براي مطالعات غيرتجربي ارائه نشده است. هم چنين مولف كتاب هشت معنا براي روش ارائه كرده است اما براي خواننده اين سوال باقي مي ماند كه مولف كداميك از اين 8 روش را بررسي مي كند. يكي ديگر از نكات اين است كه وقتي مكاتب را مورد بررسي قرار مي دهيم، در بعضي از موارد تحولات اين مكاتب مورد بررسي قرار نگرفته است. علاوه بر آن گاهي تيترها خيلي گويا و واضح نبوده است. مثلا در حالي كه روش رفتارگرايانه و كاركرد گرايانه را از روش هاي جامعه شناسانه تفكيك كرده است ام اينها را مي توان در همان فصل روش هاي جامعه شناختي قرار داد.

دكتر پزشكي از ديگر ناقدان اين جلسه دكتر پزشكي گفت: براي نقد هر كاري از دو كار توامان استفاده مي كنيم. اولين قدم بررسي قالب يك كار مي باشد كه بايد پنج عنصر آن يعني هستي شناسي، معرفت شناسي، روش كتاب، نظام ارزش ها و نظام تمثيل ها را مورد بررسي قرار داد. دومين قدم بررسي محتوي مي باشد كه به فصول كتاب مي پردازد. وي افزود: من در اينجا فقط به سه محور عمده در مباحث قالبي يعني موضوع كتاب، نوع آموزشي بودن و چهارچوب روشي كتاب مي پردازم. چند نقد عمده را مي توان در محور هاي زير خلاصه كرد:

-          آشفتگي موضوع كتاب بين علوم سياسي و فلسفه و انديشه سياسي از سوي ديگر

-          خلط بين موضوعات انديشه سياسي و موضوعات روش شناسي 

-          خلط بين منطق و روش شناسي؛ در بعضي گزاره هاي كتاب روش شناسي با منطق يكسان پنداشته شده است، در بعضي گزاره ها روش شناسي بخشي از منطق مي باشد و در گزاره هاي ديگر منطق پيش فرض هاي روش را فراهم مي كند و اصول موضوعه ساز براي روش مي باشد.

-          درسي بودن كتاب ؛ در كتاب به نوع مخاطبان آ ن اذعان نشده است  و اينكه آيا مقطع دكتري نيازي به متن درسي دارد

-          عدم انتقال اصطلاحات رايج آن به مخاطبان 

-          حجيم بودن كتاب و عدم تناسب آن با آموزش

در ادامه جلسه دكتر حقيقت به نقدهاي وارده پاسخ داد. وي گفـت: صرفا قصد گردآوري نبوده است و كارهاي بديعي در كتاب همچون جامعيت آن و مشتمل بودن بر تمام روش ها نيز صورت گرفته است. وي افزود: اگر من مي خواستم وارد مسائل فلسفه علم بشوم، حجم كتاب بيشتر ازاين مي شد. علاوه بر آن من در مورد معناي روش، منظورم را از روش بيان كردم. وي هم چنين با اشاره به اينكه روش شناسي فلسفه سياسي هنجاري نمي باشد، گفت: روش انديشيدن و روش فهم انديشيدن نه تنها به اين كتاب ربط دارد بلكه از نكات بديع اين كتاب مي باشد. دكتر حقيقت در پايان گفت: استدلال فلسفي كردن براي مبنايي كه من در اين كتاب پيش گرفتم يعني كثرت گرايي روش شناختي، از حوصله اين كتاب خارج است.

آدرس اینترنتی